Historische vrieskou treft Litouwen met recordbrekende temperaturen
Een buitengewone vriesperiode heeft Litouwen in zijn greep genomen, met temperaturen die het land sinds decennia niet meer heeft meegemaakt. Tijdens de nacht en vroege ochtend daalden thermometers naar extreme waarden die eerder thuishoren in historische winterverslagen dan in de moderne tijd.
In Šeduva, gelegen in het district Radviliškis, registreerden meteorologische instrumenten een verbluffende –34,3 °C. Deze meting vertegenwoordigt niet alleen een uitzonderlijk koud moment, maar markeerde ook een nieuw kouderecord voor 2 februari – een record dat meer dan een halve eeuw standhield.
Brede vrieszone treft meerdere regio’s tegelijkertijd
De ijzige omstandigheden beperkten zich niet tot één enkele locatie. Over het hele land werden vergelijkbare extreme temperaturen vastgelegd die de ernst van deze koudeperiode onderstrepen.
Ukmergė meldde een temperatuur van –34,0 °C, terwijl in Joniškis het kwik zakte tot –33,9 °C. Deze metingen tonen aan dat een uitgestrekte zone van intense kou zich over grote delen van het land uitstrekte, waarbij vele gebieden hun koudste nacht van het seizoen meemaakten.
Laatste vergelijkbare vriesperiode dateert uit 1996
Preliminaire analyses van meteorologische archieven onthullen een opmerkelijk feit: de vorige keer dat Litouwen dergelijke extreme temperaturen registreerde, ligt ongeveer dertig jaar in het verleden. Op 8 februari 1996 werd in Tauragnas, Utena district, een temperatuur van –35,0 °C gemeten.
Dit plaatst de huidige vriesperiode in een uiterst zeldzame categorie van koudegolven – gebeurtenissen die zo zeldzaam zijn dat ze letterlijk op één hand te tellen zijn over de afgelopen decennia.
Perspectief: het absolute kouderecord blijft ongeëvenaard
Hoewel de huidige temperaturen extreem zijn, blijft het absolute kouderecord van Litouwen vooralsnog onaangetast. De koudste temperatuur ooit gemeten in het land bereikte –42,9 °C in Utena op 1 februari 1956. Desondanks heeft 2 februari 2026 zich definitief een plek veroverd in de meteorologische geschiedenisboeken.
56 jaar oud record eindelijk gebroken in Šeduva
Het meest significante aspect van deze vriesperiode is het verbreken van het dagrecord voor 2 februari. Sinds 1970 stond dit record op naam van Varėna, waar destijds –32,1 °C werd geregistreerd.
De meting in Šeduva overtrof dit oude record met 2,3 graden – een verschil dat in meteorologische termen substantieel is en veel meer betekent dan een marginale aanpassing. Een record dat 56 jaar standhield, is nu geschiedenis.
Deze lange periode zonder recordbreking verklaart waarom veel mensen deze kou als buitengewoon ervaren, zelfs in wat normaal gesproken als koudere winters zou worden beschouwd.
Wat betekent deze vrieskou voor klimaatverandering?
Extreme koudeperiodes leiden vaak tot publieke discussies, vooral op sociale media waar sommigen suggereren dat “klimaatopwarming kennelijk verdwenen is”. Meteorologen waarschuwen echter nadrukkelijk dat deze conclusie misleidend zou zijn.
Experts benadrukken dat mondiale temperaturen verhoogd blijven, en dat kortdurende extreme koudeperiodes de algemene trend niet ontkrachten. Klimaatverandering wordt beoordeeld op basis van decennialange datatrends, niet op basis van enkele nachten met extreme kou.
Een intensieve vriesperiode blijft een episode binnen een breder klimatologisch patroon dat zich over langere tijdschalen ontvouwt.
Verwachtingen: geleidelijke afname van extreme kou
Volgens meteorologische voorspellingen wordt op zondag geen significante sneeuwval verwacht. Maximumtemperaturen zullen schommelen tussen 13 en 19 graden onder nul gedurende de dag.
Voor maandagnacht wordt voortdurende kou voorspeld: minimumtemperaturen tussen 28 en 34 graden onder nul in de meeste gebieden, met waarden van 24 tot 27 graden onder nul elders, en relatief mildere 21 tot 24 graden onder nul in kustgebieden.
Maandag overdag blijft het droog met noordelijke winden van 5 tot 10 meter per seconde. Dagtemperaturen zullen waarschijnlijk tussen 15 en 20 graden onder nul liggen, met mildere 12 tot 14 graden onder nul langs de kust. Meteorologen verwachten dat de extreme vrieskou in de komende week geleidelijk zal afnemen.
