Banken Zitten op Berg Geld Terwijl Bedrijven Financiering Zoeken
Terwijl ondernemers en huizenkopers wanhopig op zoek zijn naar leningen, liggen astronomische bedragen stil in bankkluizen. Een explosief onderzoek onthult een schokkende realiteit: door extreem strenge regelgeving heeft de Europese economie maar liefst €1,5 biljoen gemist. In plaats van dat bankwinsten worden omgezet in krediet, worden ze gedwongen “bevroren” door toezichthouders.
Gezamenlijk onderzoek van de Europese Bankfederatie (EBF) en de Global Association of Risk Professionals (GARP) toont aan dat het Europese banksysteem gegijzeld wordt door zijn eigen veiligheidsmaatregelen. Hoewel banken winstgevend draaien, vloeit het gros van deze winsten simpelweg niet terug de economie in.
Verbijsterende Cijfers: 90% van Winst Vastgezet
De data liegen er niet om. Analyse van 15 grootbanken die tweederde van alle Europese bankactiva beheren, levert verbluffende statistieken op. Tussen 2022 en 2024 stapelden deze instellingen €112,6 miljard aan niet-uitgekeerde winst op.
Je zou verwachten dat dit kapitaal werd omgezet in verse leningen voor bedrijven en particulieren? Helaas niet. Maar liefst €102 miljard – een duizelingwekkende 90% van het totaal – werd niet naar de markt gesluisd, maar vastgehouden om aan nieuwe, aanvullende kapitaalvereisten te voldoen.
Volgens EBF-berekeningen hadden deze €102 miljard, indien vrijgegeven volgens Europese Centrale Bank-metrics, kunnen uitgroeien tot meer dan €1,5 biljoen aan nieuwe leningen. Dit bedrag had het Europese concurrentievermogen fundamenteel kunnen transformeren.
Heeft Brussel Doorgeschoten?
Onderzoekers benadrukken een cruciaal detail: wereldwijde standaarden zijn hier niet het probleem. Centrale banken wereldwijd hanteren de zogenaamde Basel-eisen voor kapitaal en liquiditeit, die in deze periode onveranderd bleven.
Het knelpunt zit in Europa zelf. Deze massale kapitaalbevriezing ontstond uitsluitend doordat het continent recent specifieke, extra zogenaamde CET1-buffers introduceerde. Simpel gezegd: Europa besloot “heiliger dan de paus” te zijn en strengere regels op te leggen dan de rest van de wereld.
Litouwse Banken: We Zijn Veilig Genoeg, Laat Ons Werken
De Litouwse Bankenvereniging (LBA), lid van de EBF, deelt de mening dat het touwtje te strak is aangetrokken. Volgens de vereniging heeft het Europese banksysteem sinds 2010 alle weerbaardheidsdoelen niet alleen bereikt, maar overtroffen. Toch werden de eisen dit decennium verder aangescherpt, zonder oog voor de werkelijke situatie.
“Samen met de EBF roepen wij Europese beleidsmakers op terug te keren naar de Basel-standaarden. Dit zou Europese banken helpen kapitaal efficiënter in te zetten, juist nu een aanzienlijke groei in kredietvraag wordt verwacht,” aldus LBA-voorzitter Eivilė Čipkutė.
Bankvertegenwoordigers zijn het unaniem eens: het systeem is momenteel solide, uiterst conservatief en veilig. De grootste uitdaging nu is niet de bankstabiliteit, maar het haperende concurrentievermogen van bedrijven die dringend toegankelijke financiering nodig hebben.
Litouwen: Opmerkelijke Uitzondering in Europa
Opvallend genoeg toont Litouwen zelfs onder strenge regelgeving uitzonderlijke prestaties. Data van de Litouwse centrale bank laten zien dat de kredietmotor voor bedrijven daar veel sneller draait dan bij de buren.
Eind derde kwartaal 2025 bereikte de portefeuille van bedrijfsleningen in Litouwen €13,9 miljard. Sinds 2020 groeide dit totaal met spectaculaire 86%.
Nog indrukwekkender is het jaarlijkse groeitempo. In september lag dit op 20,2% – absoluut de hoogste score in de hele eurozone, zevenmaal het gemiddelde. Dit toont aan dat Litouwse ondernemers hongerig zijn naar investeringen, en dat banken ondanks Europese beperkingen manieren vinden om groei te financieren, hoewel het potentieel nóg groter zou kunnen zijn.
Wat Betekent Dit Voor Jouw Portemonnee?
Deze vastgezette €1,5 biljoen had kunnen worden omgezet in lagere leenrentes, meer innovatie en snellere economische groei. Voor gewone burgers betekent dit indirect duurdere hypotheken en kleinere kansen op zakelijk krediet.
Experts zijn het erover eens dat een balans tussen veiligheid en economische dynamiek cruciaal is. De vraag blijft: wanneer durft Brussel het beveiligingsnet iets losser te laten?
